Plan-then-act derin — yapılandırılmış plan ve validasyon

Önceki dersin (Modül 2 — Domain 1 özet) plan-then-act modelini tanımlamıştı. Bu ders model’in derin pratiğine iner — şema, validasyon katmanları, GitHub’da somut uygulama.

Yapılandırılmış (structured) plan zorunlu alanları

Sınav structured plan demek bir şemaya uyumlu plan demek. Minimum alanlar:

plan:
  goal: "PR review yorumlarını çöz ve testleri yeşilleştir"
  inputs:
    - "PR #123 (current)"
    - "Failing tests: src/auth.test.ts (3 fail)"
  steps:
    - id: 1
      action: "Read failing test output"
      tool: "actions-logs"
      expected_output: "Failure reason + line numbers"
    - id: 2
      action: "Patch the source"
      tool: "file-edit"
      depends_on: 1
    - id: 3
      action: "Run tests locally"
      tool: "bash"
      depends_on: 2
      success_criteria: "All tests pass"
  success_criteria: "PR checks green + reviewer comments resolved"
  risks:
    - "Test fix may break other tests"
    - "Code change may affect downstream dependencies"
  mitigations:
    - "Run full test suite, not just changed"
    - "Update dependent code in same PR"
  abort_conditions:
    - "Tests still fail after 3 attempts"
    - "Reviewer rejects approach"

Bu şema diff’lenebilir (PR description’da revize edilebilir), doğrulanabilir (alanlar dolu mu? schema valid mi?), ve audit-uyumlu (PR history kalıcı kayıt).

4 katmanlı plan validasyonu

Plan onaylanmadan aksiyon yok kuralı için 4 katman:

Katman	Ne kontrol eder	Otomatik mi?
1. Schema check	Alanlar dolu mu, tipler doğru mu, depends_on geçerli mi	✅ Otomatik
2. Policy check	Yasak aksiyon var mı (örn. rm -rf, prod write)	✅ Otomatik
3. Safety check	Risk yüksek mi, abort conditions makul mi	⚠️ Yarı (heuristic + insan)
4. Human review	Yargısal “bu plan mantıklı mı”	👤 İnsan

Katmanlama mantığı: ucuz/hızlı otomatik gate’ler önce; insan en yüksek değer ekledikleri yerde devreye girer. Sınavın istediği layered defense.

GitHub’da somut uygulama

Adım 1: Agent’a structured plan üretmeyi öğret

.github/copilot-instructions.md’de:

## Plan output format

Before executing ANY non-trivial task, output a structured plan in the PR
description using this schema:

```yaml
plan:
  goal: <string>
  inputs: <list>
  steps: <list of {id, action, tool, expected_output, depends_on?}>
  success_criteria: <string>
  risks: <list>
  mitigations: <list>
  abort_conditions: <list>

Do NOT execute steps until the PR has at least 1 review approval.

### Adım 2: Schema check otomatik
GitHub Actions workflow:

```yaml
name: plan-validation
on:
  pull_request:
    types: [opened, edited]
permissions:
  contents: read
  pull-requests: write
jobs:
  validate-plan:
    runs-on: ubuntu-latest
    steps:
      - name: Extract plan from PR body
        id: extract
        run: |
          gh pr view ${{ github.event.pull_request.number }} --json body \
            | jq -r '.body' | yq eval '.plan' > plan.yaml
      - name: Validate schema
        run: yq -e 'has("goal") and has("steps") and has("success_criteria")' plan.yaml

Adım 3: Policy check

Aynı workflow’da ek step:

      - name: Check for forbidden actions
        run: |
          if grep -E "rm -rf|DROP TABLE|force.push" plan.yaml; then
            echo "::error::Policy violation: forbidden action in plan"
            exit 1
          fi

Adım 4: Human review

Branch protection ayarı:

• “Require a pull request before merging” ✅
• “Require approvals” ≥ 1 ✅
• “Require status checks to pass” → plan-validation ✅

Bu setup’ta: agent plan yazar → otomatik gate’ler çalışır → insan bakar → onay → merge → aksiyon (post-merge step). Plan onaylanmadan hiçbir aksiyon yok.

Sık karıştırılan: “Plan validate” ≠ “plan execution”

	Plan validation	Plan execution
Ne zaman	PR aşaması	Merge sonrası
Ne yapar	Plan’ın yapısı/güvenliği OK mi	Plan’ı adım adım uygula
Çıktı	”Plan kabul/red"	"Adım tamamlandı/başarısız”
Geri alma	Plan red → revise	Adım fail → rollback (Domain 2)

Sınavda “agent şu noktada ne yapmalı?” sorusu validation aşamasına işaret ediyorsa cevap plan revize/blokla; execution aşamasına işaret ediyorsa retry/rollback/escalation (Domain 2 zinciri).

Mini quiz — Plan-then-act derin (3 soru)

Structured plan'da hangi alan zorunlu DEĞİLDİR?

1. goal (hedef)
2. steps (adımlar)
3. success_criteria (başarı kriteri)
4. color_scheme (renk paleti)

Kontrol et

Plan validation için 4 katman hangisidir?

1. Schema → policy → safety → human review
2. Sadece insan review
3. Sadece şema check
4. Hiç validation yok

Kontrol et

Aşağıdaki hangisi GitHub'da 'plan onaylanmadan aksiyon yok' kuralını uygulayan native mekanizmadır?

1. Sadece custom instructions ile 'bekle' demek
2. Branch protection: required reviewers + required status checks
3. Sadece commit signing
4. Hiçbiri

Kontrol et

Sırada ne var?

Bir sonraki derste observability ve inspectable artifact’i derinlemesine işliyoruz — otonom agent’ın izini PR/issue/Actions logs üzerinden nasıl sürdürürsün, neyi sakla / saklama.