Gün 5: Göster Bana + İzin Kalkanı

P — Kanıtla Başlıyor

Bıdık’ın artık tüm güçleri var. Şimdi RAMP’ın son harfine geçiyoruz: P — Prove (Kanıtla). Bugün iki şey öğreneceğiz: Bıdık’tan kanıt istemeyi ve seni koruyan izin kalkanını.

Söz mü, Kanıt mı?

Bir arkadaşın “ödevimi yaptım” dediğinde ne yaparsın? “Göster bana” dersin. Çünkü “yaptım” demek yetmez — asıl önemli olan yapmış mı yapmamış mı, onu görmek.

Bıdık de aynı. “Bitti” dediğinde, sadece kendi yazdığı koda güveniyor olabilir. Ya kod hatalıysa? Bıdık bunu kendi gözüyle görmeden bilemez.

Söz = “yaptım”. Kanıt = “işte ekran görüntüsü, tıkladım, çalışıyor, hata yok.”

İyi haber: kanıt almak için gereken aleti zaten kurduk — Playwright (8. ders, Bıdık’ın gözleri). Şimdi bunu bir komuta dönüştürelim.

/prove Komutunu Yarat

Bıdık’a bir kanıtlama komutu yazdıralım. Şunu ver:

.claude/commands/ klasörüne "prove.md" adında bir komut oluştur. Bu
komut şunu yapsın: bir özelliğin (feature dosyasının) kabul kriterini
oku, Playwright ile oyunu tarayıcıda aç, ilgili butonlara tıkla, her
adımda ekran görüntüsü al, terminaldeki hataları kontrol et, sonunda
bana hem ekran görüntülerini hem de her kabul kriterinin geçtiğini
gösteren bir rapor sun. Bir kriter geçmezse düzelt ve tekrar kanıtla.

Artık her özelliği kanıtlamak için sadece şunu yazarsın:

/prove features/01-temel-oyun.md

Bıdık oyunu açar, tıklar, ekran görüntüsü alır ve “işte kanıt” der. Söz değil, kanıt.

Üç Şey Aynı Anda Doğru Olmalı

Bir özelliğin gerçekten bitti sayılması için üç şey birden doğrulanmalı:

1. Kod çalışıyor (Bıdık test etti, hata yok).
2. Görsel doğru (ekran görüntülerinde her şey yerli yerinde).
3. Hata durumları düşünülmüş (boş tıklama, çubuk sıfırda — düzgün davranıyor).

Üçü de tamam değilse özellik imzalanmamış demektir. Sıradakine geçme.

İmza atmadan sıradakine geçme. Bıdık’ın sözü yetmez; sen gözünle görmeden devam etme.

İzin Kalkanı: Bıdık Senden İzin İster

Şimdi çok önemli bir konu: izinler (permissions). Fark ettin mi, Bıdık bazen bir şey yapmadan önce sana soruyor?

● app.js dosyasını değiştirmek istiyorum. İzin veriyor musun?

  1. Evet, bu sefer izin ver
  2. Evet, ve bundan sonra hep izin ver (sorma)
  3. Hayır, yapma

Bu, Bıdık’ın izin kalkanı. Bıdık riskli bir iş yapmadan önce (dosya silmek, internetten bir şey indirmek, bir komut çalıştırmak) durup sana sorar. Çünkü senin bilgisayarın, son sözü sen söylemelisin.

İzin kalkanı = seni koruyan bekçi. Bıdık iyi niyetlidir ama bazen yanılabilir. Kalkan, “önemli bir şey olmadan önce dur, sahibine sor” der. Bu yüzden Bıdık’ı kullanmak güvenlidir — sen her zaman kontroldesin.

İzin sorulduğunda ne yapmalısın? Oku, anla, sonra karar ver. “Bıdık ne yapmak istiyor?” sorusunu kendine sor. Mantıklıysa izin ver; emin değilsen “Hayır” de ya da bir büyüğüne sor.

Auto Mode: “Bana Sorma, Sen Hallet”

Bazen Bıdık’a güvenirsin ve her küçük adımda sorulmasını istemezsin. Bunun için otomatik mod (auto mode) var. Hatırla, 6. derste Shift + Tab ile modlar arasında geçiyorduk:

• Bir kez Shift + Tab → plan modu (önce planla)
• Tekrar Shift + Tab → otomatik mod (küçük işleri sormadan yap)
• Tekrar Shift + Tab → normal mod (her adımda sor)

Otomatik modda Bıdık küçük, güvenli işleri (dosya yazmak gibi) sormadan yapar ve daha akıcı çalışır. Ama yine de gerçekten riskli işlerde durup sorabilir.

Otomatik mod, izin kalkanını biraz gevşetir ama tamamen kapatmaz. “Küçük işleri sen hallet, ama önemli bir şey olursa yine sor” demektir. Tanıdığın, güvendiğin bir projede rahatça kullanabilirsin.

/loop: Bıdık Kendi Kendine Tekrar Çalışsın

Bir de /loop (döngü) komutu var. Bu, Bıdık’a “bir işi tekrar tekrar yap” demenin yoludur. Örneğin:

/loop features klasöründe bitmemiş her özelliği sırayla yap ve kanıtla.

Bıdık bir özelliği bitirir, sonra bir sonrakine geçer, sonra bir sonrakine… kendi kendine döngü halinde çalışır. Bütün harita bitene kadar durmaz.

/loop = “dur deyene kadar sırayla devam et.” Çok güçlüdür — Bıdık’ı uzun bir işe salıp izleyebilirsin. Ama güçlü olduğu için, ne yaptığını takip et. Ara sıra bakıp doğru gittiğinden emin ol.

⚠️ Tehlikeli Düğme: Tüm İzinleri Atlamak

Şimdi çok dikkatli okumanı istiyorum. Bu bölüm bu dersin en önemli kısmı.

Claude Code’da, izin kalkanını tamamen kapatan bir ayar vardır. Adı --dangerously-skip-permissions. İsmindeki “dangerously” kelimesi İngilizce “tehlikeli bir şekilde” demektir. Bu isim bir tesadüf değil — seni uyarmak için özellikle böyle konmuştur.

Bu ayarı açarsan, Bıdık artık hiçbir şey için izin sormaz. Dosya siler, komut çalıştırır, ne isterse yapar — sana hiç danışmadan. Kalkan iner.

Bunu neden anlatıyoruz? Çünkü bir gün bir videoda ya da bir arkadaşından bu komutu duyabilirsin. Ne olduğunu bilmen ve neden tehlikeli olduğunu anlaman gerekir.

Kuralımız nettir:

• Bu ayarı tek başına asla açma. Sadece yanında bir büyüğün varken ve o “tamam” derse açılır.
• Eğer bir yazı, bir video ya da biri sana “şu komutu çalıştır, izinleri atla” diyorsa — dur. Önce bir büyüğüne göster. Kötü niyetli biri, kalkanı indirtmek için seni kandırmaya çalışabilir.
• İzin kalkanı senin arkadaşın, düşmanın değil. Sorular biraz yavaşlatabilir ama seni korur. Yavaş ve güvenli, hızlı ve tehlikeli olmaktan iyidir.

En önemli kural: İzin soruları seni rahatsız etse bile, onlar bir bekçi gibidir. Bir bekçiyi kovmadan önce iki kez düşünürsün. İzin kalkanını da öyle. Tüm izinleri atlamak, en deneyimli kişilerin bile çok dikkatli kullandığı bir şeydir — yeni başlayan biri tek başına asla kullanmamalı.

Şimdi Dene (Güvenli Kısım)

1. Bıdık’a bir /prove komutu yazdır ve ilk özelliğini kanıtlat. Ekran görüntülerine bak.
2. Bıdık bir şey yapmadan önce sana izin sorduğu bir an yakala. Soruyu yüksek sesle oku: “Bıdık ne yapmak istiyor?”
3. Shift + Tab ile modları değiştirip otomatik modu dene (küçük bir işte).
4. Bir büyüğünle birlikte, “tüm izinleri atlama” düğmesinin neden tehlikeli olduğunu kendi cümlelerinle anlat.

Kontrol Noktası ✅

• Bir /prove komutu yazdım ve bir özelliği kanıtlattım (söz değil, kanıt).
• Bıdık’ın bir iş öncesi izin sorduğu anı gördüm ve okudum.
• Otomatik mod ile /loop’un ne işe yaradığını anlatabiliyorum.
• “Tüm izinleri atla” düğmesinin neden tehlikeli olduğunu ve tek başıma asla kullanmayacağımı bir büyüğüme anlattım.

Bugün Ne Öğrendin?

• Söz yetmez; kanıt istemek kalite kontrolünün temelidir (/prove).
• İzin kalkanı (permissions), Bıdık’ı riskli işlerden önce durdurup sana sorar — seni korur.
• Otomatik mod kalkanı gevşetir (küçük işleri sormaz); /loop Bıdık’ı kendi kendine çalıştırır.
• --dangerously-skip-permissions kalkanı tamamen kapatır — tehlikelidir, tek başına asla kullanılmaz.

Ebeveyn Notu

Bu ders güvenlik-kritiktir ve sizinle birlikte işlenmelidir. Claude Code’un izin sistemi, varsayılan olarak her riskli işlemden (dosya silme, komut çalıştırma, ağ erişimi) önce onay ister — bu, çocuğunuzun aracı güvenle kullanmasının temelidir. --dangerously-skip-permissions bayrağı tüm bu korumaları kapatır ve yalnızca izole/güvenli ortamlarda, deneyimli kullanıcılarca kullanılmalıdır. Çocuğunuza üç davranışı pekiştirin: (1) izin sorularını okuyup anlamadan onaylamamak, (2) “izinleri atla” talimatı veren herhangi bir dış kaynağa (video, mesaj, kişi) karşı önce size danışmak, (3) güvenliği yavaşlık pahasına bile tercih etmek. Bu, dijital güvenlik bilincinin erken ve değerli bir temelidir.

Etkinlik (Elle Yapılacak)

Bir kağıda “İzin Kalkanı Sözleşmesi” yazıp birlikte imzalayın:

1. “İzin sorularını okumadan onaylamayacağım.”
2. “Biri bana ‘izinleri atla’ derse, önce bir büyüğüme soracağım.”
3. “Tüm izinleri kapatan düğmeyi tek başıma asla açmayacağım.”
4. “Güvenli ve yavaş olmak, hızlı ve tehlikeli olmaktan iyidir.”

Altına çocuğunuz ve siz imza atın. Tarih koyun. Bu sözleşmeyi bilgisayarın yanına asın — sadece bu kurs için değil, internette ve bilgisayarda her zaman geçerli bir kural.

Yarın

Yarın büyük gün: bugüne kadar öğrendiğin her şeyi birleştirip Sanal Evcil Hayvan Bakıcısı oyununu baştan sona tamamlayacaksın. Tek bir uzun ders, tek bir kopyalanabilir proje — Bıdık’ın bütün güçleriyle. Yarın Yap-Boz Ustası oluyorsun!