Gün 1: Plan Modu — Önce Harita, Sonra Kazma

Kazmadan Önce Haritaya Bak

Bir define avcısı düşün. Eline kürek alıp rastgele kazmaya başlamaz — önce haritaya bakar, “şuraya kazacağım” der, sonra kazar. Çünkü yanlış yere kazarsa zaman ve emek boşa gider.

Bıdık de bazen heyecanlanıp hemen kod yazmaya başlar. Çoğu zaman bu iyidir. Ama büyük ya da önemli bir iş varsa, önce planı görmek istersin. İşte bunun için Plan Modu var.

Plan Modu = “Önce bana ne yapacağını anlat, kod yazma. Ben onaylayınca başla.” Bıdık planı yazar, sen okursun, beğenirsen “hadi yap” dersin. Beğenmezsen düzeltirsin. Yanlış yere kazılmaz.

Plan Modu Nasıl Açılır? Shift + Tab

Plan moduna girmek çok kolay. Bıdık’la konuşurken klavyeden Shift + Tab tuşuna bas. Ekranın altında modun değiştiğini göreceksin:

>                                          [⏵⏵ plan mode on]

Şimdi Bıdık plan modunda. Ona bir iş verdiğinde kod yazmaz — sadece “şöyle şöyle yapacağım” diye bir plan sunar.

Plan modundan çıkmak için tekrar Shift + Tab bas. Mod değişir:

• Bir kez Shift+Tab → plan modu (önce planla)
• Tekrar Shift+Tab → otomatik mod (izin sormadan yap — bunu 13. derste öğreneceğiz)
• Tekrar Shift+Tab → normal mod (her adımda izin sorar)

Şimdilik sadece plan modunu öğreniyoruz: Shift+Tab ile aç, işini gör, onayla. Diğer modlar sonraki derslerde.

Plan → Onayla → Yap Döngüsü

Plan modunda iş şöyle akar:

1. Sen bir iş istersin (“evcil hayvana butonlar ekle”).
2. Bıdık kod yazmadan bir plan sunar (“önce şunu, sonra şunu yapacağım”).
3. Sen planı okursun. İki seçeneğin var:
   • Beğendiysen → onayla (Bıdık işe başlar).
   • Eksik/yanlışsa → düzelt (“şunu da ekle, bunu çıkar”).
4. Onaylayınca Bıdık planı uygulamaya geçer.

Bu döngü, “yanlış anlaşılma” denen şeyi yok eder. Bıdık ne yapacağını önce söyler, sen “evet tam böyle” dersin, sonra yapar. Sürpriz olmaz.

Şimdi Dene: Evcil Hayvana Butonlar Ekle (Plan Modunda)

Örnek projemiz şu an sadece bir resim gösteriyor (Paşa duruyor). Şimdi onu canlandıralım — “Besle” ve “Oyna” butonları ekleyelim. Ama bu sefer önce planını göreceğiz.

Önce plan moduna gir: Shift + Tab bas. [plan mode on] yazısını gör. Sonra şu komutu ver:

Evcil hayvanımıza iki buton ekle: "Besle 🍖" ve "Oyna 🎾". Bunlar için
bir app.js dosyası oluştur. "Besle" butonuna basınca açlık azalsın,
"Oyna" butonuna basınca mutluluk artsın. Ekranda iki çubuk göster:
Açlık ve Mutluluk. Önce bana planını anlat, henüz kod yazma.

Bıdık plan modunda olduğu için kod yazmayacak, sana bir plan sunacak:

● Planım (henüz kod yazmıyorum):

  1. app.js dosyası oluşturacağım.
  2. İki sayı tutacağım: aclik = 50, mutluluk = 50.
  3. index.html'e iki buton ve iki çubuk ekleyeceğim.
  4. "Besle" butonu: aclik 10 azalır, çubuğu güncellerim.
  5. "Oyna" butonu: mutluluk 10 artar, çubuğu güncellerim.
  6. style.css'e çubukların görünümünü ekleyeceğim.

  Bu planı onaylıyor musun? (Onaylarsan kodu yazmaya başlarım.)

Şimdi planı oku. Mantıklı mı? Eksik bir şey var mı? Beğendiysen onayla:

Plan harika, onaylıyorum. Hadi yap.

(Bıdık ayrıca bir onay menüsü de gösterebilir; orada “Yes, proceed” / “Evet, başla” seçeneğini seçersin.)

Bıdık şimdi planı uygulayacak: app.js’i yazacak, butonları ve çubukları ekleyecek. Bittiğinde tarayıcıyı yenile — artık Paşa’yı besleyip oynatabilirsin! Çubuklar hareket edecek.

Planı Düzeltmek de Senin Hakkın

Diyelim ki Bıdık’ın planını okudun ve bir eksik gördün. Onaylamak zorunda değilsin! Şöyle diyebilirsin:

Plana bir şey ekle: bir de "Uyut 😴" butonu olsun, ona basınca
enerji artsın. Sonra güncellenmiş planı bana tekrar göster.

Bıdık planı güncelleyip tekrar sunar. Sen memnun olana kadar bu böyle devam eder. Kod yazılmadan önce her şey netleşir.

Plan modunun gücü: Hata yapmak ucuzdur. Bir planı düzeltmek, yazılmış 200 satır kodu düzeltmekten çok daha kolay. Önce kağıtta düzelt, sonra inşa et.

Kontrol Noktası ✅

• Shift + Tab ile plan moduna girdim, [plan mode on] yazısını gördüm.
• Bıdık’a iş verdim, kod yazmadan plan sunduğunu gördüm.
• Planı okudum ve onayladım (ya da düzelttim).
• Bıdık app.js’i yazdı; tarayıcıda Besle/Oyna butonları çalışıyor.

Bugün Ne Öğrendin?

• Plan modu, Bıdık’ın kod yazmadan önce planını göstermesidir.
• Shift + Tab ile modlar arasında geçersin (plan / otomatik / normal).
• Döngü: iste → planı oku → onayla ya da düzelt → yap.
• Planı düzeltmek, yazılmış kodu düzeltmekten çok daha kolaydır.

Ebeveyn Notu

Plan modu, Claude Code’un en değerli güvenlik özelliklerinden biridir: Bıdık dosyalara dokunmadan önce niyetini açıkça yazar, onay bekler. Bu, hem yanlış işleri önler hem de çocuğunuza “önce düşün, planını anlat, sonra uygula” disiplinini kazandırır. Shift+Tab üç mod arasında döner; bu derste yalnızca plan moduna odaklanıyoruz. Onay döngüsü, çocuğunuzun eleştirel okuma ve karar verme becerisini çalıştırır — planı körü körüne onaylamak yerine okuyup değerlendirmesini teşvik edin.

Etkinlik (Elle Yapılacak)

Bir kağıda “Plan Kartı” hazırlayın. Çocuğunuz Bıdık’a vermeden önce bir sonraki özelliğin planını kendisi yazsın:

1. Ne istiyorum? (örn. “Uyut butonu”)
2. Hangi dosyalar değişir? (app.js, index.html, style.css)
3. Nasıl anlarım bitti? (örn. “butona basınca enerji çubuğu artıyor”)

Sonra bu kartı Bıdık’ın çıkardığı planla karşılaştırın. Çocuğunuz kendi planını Bıdık’ınkiyle kıyaslayarak planlama kasını geliştirir.

Yarın

Yarın A — Beceri Ekle modülüne geçiyoruz. Bıdık’a yetenek kartları (skills) vereceğiz — tıpkı bir oyun kahramanına yeni güçler vermek gibi. Bir tasarım kartı kuracağız ve evcil hayvan oyunumuz birden çok daha güzel görünecek!