İlk Komut ve 'Effort' Gücü
Your first command and the power of 'effort'
Bu derste neler öğreneceksin
- Bıdık'a ilk gerçek görevi verip bir dosya yaptırmayı
- /help, /model ve /fast komutlarının ne işe yaradığını öğrenmeyi
- 'Effort' (çaba) kavramını anlamayı: kolay iş az düşünür, zor iş çok düşünür
- Örnek projemiz Sanal Evcil Hayvan Bakıcısı'nın ilk dosyasını oluşturmayı
Bıdık Hazır, Şimdi İş Zamanı
Dün Bıdık’ı kurduk ve selamlaştık. Bugün ona ilk gerçek görevini vereceğiz: bir dosya yapacak ve biz onu tarayıcıda göreceğiz. Bir de çok önemli bir gücü tanıyacağız: effort (çaba).
Önce Bıdık’ı başlatalım. Terminali aç, dün yaptığın klasöre gir ve claude yaz:
cd bidik-macera
claude
> işaretini gördün mü? Bıdık seni dinliyor. Başlayalım.
Yardım İste: /help
Bıdık’ın bir sürü özel komutu var. Hepsi / (eğik çizgi) ile başlar. İlk öğreneceğin komut, yardım komutu:
/help
Bunu yazıp Enter’a bas. Bıdık sana yapabileceği her şeyin bir listesini gösterecek. Hepsini şimdi ezberlemene gerek yok — biz onları tek tek öğreneceğiz. Ama takıldığında /help her zaman yanında.
/ile başlayan şeyler komut, düz yazı ise konuşma./helpbir komut (Bıdık’a “yardım menüsünü aç” der). “Bana bir oyun yap” ise konuşma (Bıdık’a bir iş verirsin).
Effort Nedir? (Bıdık Ne Kadar Düşünsün?)
Şimdi en havalı kısım. Bir soru düşün:
- “2 + 2 kaç eder?” → Bunu anında cevaplarsın, düşünmen bile gerekmez.
- “Sınıfımız için en iyi gezi planını yap” → Bunu uzun uzun düşünürsün: nereye gidelim, kaç para, kim gelir, hava nasıl…
Bıdık de aynı. Bazı işler kolaydır, hızlı yapar. Bazı işler zordur, derin düşünmesi gerekir. İşte Bıdık’ın ne kadar düşüneceğine effort (çaba) denir.
Effort = Bıdık’ın düşünme gücü. Az effort: hızlı ama yüzeysel. Çok effort: yavaş ama derin ve dikkatli. Zor bir iş verdiğinde Bıdık’tan “daha çok düşün” istersin.
Effort’un kademeleri var, küçükten büyüğe:
| Kademe | Ne zaman? | Benzetme |
|---|---|---|
| low (düşük) | Çok kolay, basit işler | ”2+2” — anında |
| medium (orta) | Normal işler | ”Ödevimi düzelt” |
| high (yüksek) | Zor, dikkat isteyen işler | ”Şu karışık hatayı bul” |
| max (en yüksek) | En zor, en önemli işler | ”Bütün uygulamayı planla” |
Bıdık’a bir görev verirken şöyle söyleyebilirsin:
Bu çok önemli ve zor bir iş, lütfen yüksek effort ile (dikkatlice) düşün:
projemin tüm sayfalarını planla.
Ya da basit bir iş için:
Bu kolay bir iş, hızlıca yap: sayfanın başlığını "Evcil Hayvanım" yap.
Püf noktası: Çoğu zaman Bıdık ne kadar düşüneceğini kendi anlar. Ama sen “bu çok önemli, dikkatli düşün” diyerek ona yardım edebilirsin. Tıpkı bir arkadaşına “acele etme, güzel düşün” demek gibi.
Hız mı, Düşünce mi? /model ve /fast
Bıdık’ın farklı “beyin modları” var. Bunları /model komutuyla görebilirsin:
/model
Bir liste çıkacak. İçinde şöyle isimler olabilir:
- Opus — En güçlü, en akıllı beyin. Zor işler için.
- Sonnet — Hızlı ve dengeli beyin. Günlük işler için.
- Haiku — En hızlı beyin. Kolay işler için.
Tıpkı bir bisiklet vitesi gibi: yokuş çıkarken güçlü vites (Opus), düzlükte hızlı vites (Haiku). Çoğu zaman varsayılan ayar yeterli — bunu büyüklerine danışarak değiştir.
Bir de hızlı mod var. Eğer güçlü beyni (Opus) kullanıyorsan ama cevapların daha hızlı akmasını istiyorsan:
/fast
yazarak hızlı modu açıp kapatabilirsin. Beyin yine güçlü kalır, sadece daha hızlı yazar.
Şimdi Dene: Örnek Projemiz Başlıyor!
Bu kurs boyunca tek bir büyük proje yapacağız: Sanal Evcil Hayvan Bakıcısı. Ekranda bir evcil hayvanın olacak; onu besleyecek, oynatacak, uyutacaksın. Bugün onun ilk dosyasını yapacağız.
Bıdık’a şu komutu birebir kopyala ve ver:
Yeni bir proje başlatıyoruz. Tek sayfalık bir web uygulaması olacak,
adı "Sanal Evcil Hayvan Bakıcısı". Şimdilik sadece basit bir index.html
dosyası oluştur. İçinde büyük harflerle "Merhaba, ben evcil hayvanın!"
yazsın ve ortada bir 🐶 emoji olsun. Başka hiçbir şey ekleme, sade tut.
Bıdık çalışmaya başlayacak ve sana şöyle bir şey gösterecek:
● index.html dosyasını oluşturuyorum...
index.html (yeni dosya)
───────────────────────
<!DOCTYPE html>
<html lang="tr">
<head><title>Sanal Evcil Hayvan Bakıcısı</title></head>
<body>
<h1>Merhaba, ben evcil hayvanın!</h1>
<div style="font-size: 80px">🐶</div>
</body>
</html>
✓ index.html oluşturuldu. Tarayıcıda açabilirsin!
Tebrikler! Bıdık senin için gerçek bir dosya yazdı.
Yaptığını Gör: Tarayıcıda Aç
Bıdık’ın yazdığı index.html dosyasını görmek için, klasörünü dosya gezgininde aç (Windows’ta “Dosya Gezgini”, Mac’te “Finder”) ve index.html dosyasına çift tıkla. Tarayıcın açılacak ve ekranda şunu göreceksin:
Merhaba, ben evcil hayvanın! 🐶
İşte bu! Bıdık’ın yazdığı ilk şey, kendi gözlerinle ekranda. Henüz çok sade ama merak etme — bu kurs boyunca bu evcil hayvanı canlı bir oyuna çevireceğiz.
Kontrol Noktası ✅
Bu dersi geçtin mi? Şunları yapabildiysen evet:
-
/helpyazıp komut listesini gördüm. - Effort’un ne demek olduğunu (Bıdık’ın düşünme gücü) anlatabiliyorum.
- Bıdık’a komut verip bir
index.htmldosyası oluşturdum. - Tarayıcıda “Merhaba, ben evcil hayvanın! 🐶” yazısını gördüm.
Hepsi tamam mı? Harika — sıradaki derse hazırsın.
Bugün Ne Öğrendin?
/helpher zaman yardım eder;/komut, düz yazı konuşmadır.- Effort, Bıdık’ın bir işe ne kadar düşüneceğidir: low → medium → high → max.
/modelile beyin modunu (Opus, Sonnet, Haiku),/fastile hız modunu değiştirebilirsin.- Örnek projemiz Sanal Evcil Hayvan Bakıcısı başladı — ilk dosya hazır!
Ebeveyn Notu
Bu ders iki şeyi birleştirir: Claude Code’un temel komutları ve “effort” kavramı. Effort, modern AI asistanlarının bir görevin zorluğuna göre ne kadar “akıl yürütme” (reasoning) yapacağını belirler. Çocuğunuza “kolay soru hızlı, zor soru yavaş ama dikkatli” benzetmesi yeterlidir. /model ile model seçimi ileri bir konudur; varsayılanı kullanmak en güvenlisidir. Bu ders ayrıca tüm kursun örnek projesini başlatır — sonraki her ders bu projenin üstüne bir tuğla koyar.
Etkinlik (Elle Yapılacak)
Bir kağıda “Effort Termometresi” çizin — alttan yukarı dört bölmeli bir termometre:
- En alt: low (mavi) — “2+2 kaç eder?”
- Sonra: medium (yeşil) — “Ödevimi düzelt”
- Sonra: high (turuncu) — “Şu zor hatayı bul”
- En üst: max (kırmızı) — “Bütün uygulamayı planla”
Çocuğunuzla birlikte günlük hayattan örnekler bulup termometrenin doğru bölmesine yazın. Bu, “her iş aynı çabayı gerektirmez” fikrini somutlaştırır.
Yarın
Yarın R — Kurallar modülüne başlıyoruz. Bıdık’a bir kural defteri (CLAUDE.md) vereceğiz. Bu defterle Bıdık artık tahmin etmeyi bırakacak ve sana sorular sormaya başlayacak. Aynı isteği iki kez vereceğiz — biri kuralsız, biri kurallı — ve farkı kendi gözünle göreceksin!