Modül 1 · Model Context Protocol · ⏱ 4 dakika

MCP özet

MCP review

Orijinal İngilizce video — Anthropic Academy / JWPlayer. Aşağıdaki Türkçe metin dersi birebir özetler.

Bu modül için tahmini süre: 4 dakika

Genel bakış

Bu kısa özet dersi, MCP server’larındaki üç temel primitif olan tools, resources ve prompts’un kim tarafından kontrol edildiğini netleştirir. Her birini “kim çalıştırır?” sorusu üzerinden incelediğinizde, hangi senaryoda hangisini seçmeniz gerektiği netleşir.

Üç primitif — kim kontrol ediyor?

MCP server’ın sunduğu üç primitifi, “tetikleyen kim?” sorusuyla ayırt ederiz:

  • Tools (model-controlled): Belirli bir tool’u çalıştırma kararını Claude verir. Model context’i ve kullanıcı sorusunu inceler, hangi tool’u ne zaman çağıracağını kendi seçer.
  • Resources (app-controlled): Uygulamanızın içindeki kodun bir resource’a ihtiyaç duyduğuna karar verdiği yerlerdir. UI bileşeni veya prompt’u zenginleştirme akışı gibi yerlerde uygulama kodu resource’u çağırır ve dönen veriyi kullanır.
  • Prompts (user-controlled): Kullanıcı, prompt’un ne zaman çalışacağına karar verir. Bir menü öğesine tıklama, bir buton veya yaptığımız gibi bir slash command ile prompt tetiklenir.

Hangi durumda hangisini kullanmalı

Her primitifin “kontrolcüsünü” bilmek, hangi senaryoda hangisini kullanacağınızı kestirmenize yardım eder:

  • Claude’a yeni bir yetenek (örneğin dış API çağrısı, hesaplama, dosya işlemi) eklemek istiyorsanız → tool implement edin (ya da bir server’ın tool’larını client’ınız üzerinden tüketin).
  • UI’da içerik göstermek, autocomplete listesi sunmak veya prompt’a context enjekte etmek için veriye ihtiyacınız varsa → resource tanımlayın.
  • Önceden hazırlanmış, parametrelenebilir bir workflow’u kullanıcıya açmak istiyorsanız → prompt yaratın.

Resmi Claude arayüzünden örnekler

Claude.ai içindeki resmi arayüzde de bu üç ayrımı gözlemleyebilirsiniz: dış servislere bağlı tool’lar Claude tarafından otomatik çağrılır; uygulama bir dosyayı UI’da göstermek için resource çeker; kullanıcı slash komutuyla önceden tanımlı bir prompt’u tetikler.

Sırada ne var

Bu özetle MCP modülünü tamamladık. Bir sonraki adımda Anthropic’in MCP’yi kullanan uygulamalarına (Claude Desktop, Claude Code) ve agent + workflow desenlerine geçeceğiz.

Temel çıkarımlar

  • MCP üç primitif üzerine kuruludur: tools, resources, prompts
  • Tools Claude (model) tarafından kontrol edilir
  • Resources uygulama kodu tarafından kontrol edilir
  • Prompts kullanıcı tarafından kontrol edilir
  • Hangi primitifi seçeceğinize “kim çalıştırıyor?” sorusu yön verir
  • Üç primitifin kullanım örneklerini Claude.ai resmi arayüzünde canlı görebilirsiniz